Hoofdstuk 1 De bovenkant van de vaas
De algemene regel is dat de bovenkant rond moet zijn.
Bijna alle vazen van Gallé, Daum en Schneider zijn mondgeblazen. De vaas wordt geblazen met behulp van een blaaspijp. Nadat de vaas zijn uiteindelijke vorm heeft gekregen, wordt deze overgepakt op de pontil. Dit is een volle, solide ijzeren staaf. Daarna wordt de blaaspijp afgebroken van de geblazen vaas. Het uiteinde van de vaas, die nu aan de pontil vastzit, wordt opnieuw verwarmd, zodat deze rond wordt.

Als een vaas een beschadiging oploopt, is dit vaak aan de bovenkant. Een beschadigde vaas verliest veel van zijn waarde. Om die reden wordt zo’n beschadiging vaak weggewerkt. Soms zijn het millimeters en soms centimeters die weggeslepen worden. Het is belangrijk om de juiste vorm en verhouding en afwerking van de vaas te kennen. Een vaas van Schneider of Le Verre Français met een platte bovenkant bestaat niet. Deze vazen zijn warm en dus rond afgewerkt. Een platte bovenkant betekent dat de vaas beschadigd is geweest en daarna geslepen om de beschadiging weg te werken.

Uitzonderingen: vazen die in een vorm zijn geblazen en niet zijn overgenomen door de pontilstaaf. Er is geen pontilmerk op de bodem aanwezig.

Voorbeelden hiervan zijn de jardinières. De bovenkant van een Le Verre Français-jardinière is plat en een beetje oneffen. De oneffenheid van het oppervlak is een gevolg van het etsen met zuren. Indien de bovenkant spiegelglad is, dan is de vaas geslepen en niet meer origineel.

Vazen die in smeedwerk zijn geblazen, hebben geen pontilafdruk. Het glasgedeelte boven het smeedwerk moet in verhouding staan tot de rest van de vaas. De bovenkant van vazen in smeedwerk geblazen is altijd glad. De bovenrand moet geheel vlak zijn, zonderonregelmatigheden. Als de vaas omgekeerd op een tafelblad ligt, moet de rand ervan volledig het tafelblad raken.

Aan de bovenkant van vazen die geëtst zijn, hoort een etsrand te zitten. Die kan diep of ondiep zijn. Dit hangt af van de tijdsduur van het etsen.
Indien er geen etsrand te voelen is, is de vaas herslepen.
Vazen van Gallé zijn het moeilijkst om te beoordelen. Ze zijn bijna altijd in het atelier van Gallé met de hand van boven geslepen om er de juiste vorm aan te geven.

Hoe kun je nu zien of het origineel slijpwerk is of dat het naderhand geslepen is om een beschadiging te maskeren?

Wanneer er vlakke stukken zijn en onregelmatigheden, is het geen origineel slijpwerk. Ook als er kleurverlies is en er een andere glaslaag te voorschijn komt, is het slijpwerk niet origineel.

Hoofdstuk 2 De onderkant van de vaas
Wat geldt voor de bovenkant, geldt ook voor de onderkant.
Een vaas kan meer dan één keer geëtst zijn. Er zijn dan verschillende etsranden. Bij een bloemenversiering hoeft er niet per se een rand in de vorm van een rechte lijn te zijn. De rand kan de omlijning van de bloem volgen.

Op de achterkant van dit boek staat een foto van twee Daum-vazen, die er op het eerste gezicht hetzelfde uitzien. Dezelfde vorm en afmeting. De vaas aan de rechterkant is op een antiekbeurs aangeschaft voor de prijs van een perfecte vaas. De antiekhandelaar had niet vermeld dat de vaas ooit beschadigd was geweest en herslepen.

Deze vazen zijn zeer mooi en zij kunnen zoveel plezier brengen. Spijtig dat er zoveel mee geknoeid wordt.

Dit boek helpt te voorkomen dat men een miskoop begaat. Na het lezen van dit boek is men een expert in het vinden van verborgen gebreken.

Een bronzen of een zilveren voet is soms aan een vaas toegevoegd. Deze voet zou los moeten zitten, zodat men onder het brons of het zilver kan kijken of het glaswerk in perfecte staat verkeert. De versiering van het zilver of brons moet dezelfde zijn als die op de vaas. Als de bloemen op het glas margrieten zijn, dan mogen er op het zilver geen klaprozen staan.

Bijna alle vazen hebben meer glaslagen. De ene laag is over de andere heen aangebracht. Soms vijf tot zes lagen. Dit zorgt voor dieptewerking in de vaas.
De buitenste kleurlaag van een Gallé-vaas hoort bij de bodem te eindigen. Door het etsen komen de onder liggende lagen te voorschijn. Als de laatste laag bijvoorbeeld bruin is, moet de bodem van de vaas ook bruin zijn.
Een mondgeblazen vaas heeft bijna altijd een pontilmerk op de bodem. Soms is de pontil afgebroken, maar niet gepolijst. Dit is niet van belang en heeft geen invloed op de kwaliteit van de vaas.

Een vaas met krassen op de bodem, is niet per se oud. Krassen maakt men ook door schuurpapier over de bodem heen en weer te halen, of door de vaas over beton te schuiven. Het omgekeerde kan ook het geval zijn: een oude vaas zonder krassen. Een vaas die altijd in een vitrine op een fluwelen ondergrond heeft gestaan, hoeft geen krassen te vertonen.

Pas op voor donkere vlekken

Een eigenschap van glas is dat het licht doorlaat. Hars en kunststof doen dat in veel mindere mate. Als je een donkere vlek op een vaas ziet, voel dan met je tanden of er een temperatuurverschil is. Glas voelt kouder aan dan hars en kunststof. Je kan ook voorzichtig met een sleutel tikken. Ieder materiaal heeft zijn eigen toonhoogte. Glas heeft een heldere toon, terwijl hars en kunststof dof klinken. Epoxy wordt gebruikt om gaten op te vullen. Een gat kan bewust gemaakt zijn om er een elektriciteitsdraad door te trekken. Veel vazen zijn omgebouwd tot lampen.

Met een ultraviolette lamp kan je verschillen in materie laten oplichten.

Hoofdstuk 3 Handtekening
Hoeveel keer is Uw eigen handtekening veranderd in de afgelopen jaren? Bij mij verschillende keren.

De handtekeningen die op de vazen staan, verschillen iedere keer. Gallé, Daum en Schneider maakten de vazen niet zelf. Hun werknemers deden dat: blazers, etsers, graveurs; voordat een vaas af was, hadden er wel tien verschillende mensen aan gewerkt. De handtekening verschilt per graveur en per tijd. In de art deco-periode is de handtekening anders dan in de art nouveau-periode. Een handtekening bewijst niets behalve als vervalsers fouten maken en bijvoorbeeld “Charder” op een vroeg decor zetten dat gewoonlijk met een berlingot (vlaggetje) werd gesigneerd.